Nieuwe pagina 1
Nieuwe pagina 1
Nieuwe pagina 1 advertentie Vliegend Museum Seppe Brussels Air Museum justairborne.com aerospacefacts.com tigerformation Stampe

Hoogvliegers in de luchtvaart
2018-02-21 / Ton Bakels

Na de spotlights te hebben gericht op Duitse toppers uit de Eerste Wereldoorlog als Immelmann,Voss, Boelcke en Von Richthofen, kan de Engelsman Edward Mannock niet ontbreken.

Edward "Mick" Mannock (foto 1) werd op 24 mei 1887 in Cork in Ierland geboren als zoon van een van origine Ierse onderofficier van de cavalerie. Zijn vader kampte met een drankprobleem en het gezin verviel daardoor in armoede. Om toch wat geld bijeen te krijgen, moest Edward al op 12-jarige leeftijd aan het werk. Hij maakte scheerzeep aan in een kapperszaak, hielp bij het aanleggen van telefoonkabels en was verkoper in een winkel. Uitgeput door het harde werken en de armoede vertrok hij in januari 1914 naar Turkije. Daar bevond hij zich toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak.


In april 1915 keerde hij terug naar Engeland. Na eerst gewerkt te hebben als verpleger in een militair ziekenhuis kreeg hij een functie bij de Royal Egineers en wel bij het onderdeel, dat verantwoordelijk was voor het onschadelijk maken van bommen. En daar raakte hij geïnteresseerd in vliegen. Luitenant Albert Ball, de meest succesvolle Engelse jachtvlieger van dat moment, werd zijn idool. Zijn prestaties brachten Mannock ertoe overplaatsing naar de luchtmacht aan te vragen. Dat was geen gemakkelijke opgave omdat hij aan zijn linkeroog vrijwel blind was!


Hij heeft nooit gezegd hoe hij door de medische keuring is gekomen, maar in augustus 1916 werd hij lid van het Royal Flying Corps (de voorloper van de in 1918 opgerichte Royal Air Force), en na een intensieve training ontving hij op 28 november 1916 zijn brevet. Op 6 april 1917 werd hij overgeplaatst naar 40 Squadron in Frankrijk. Deze eenheid was op dat moment uitgerust met Nieuport-jagers. Zelf vloog hij met de Bristol Scout (foto 2), een toestel met uitstekende aërodynamische eigenschappen, dat steeds werd verbeterd door experimenten met koelsystemen voor de motor en de bewapening. Een werkwijze die door Mannock "kerstboomtechniek" werd genoemd.


In 1917 kwam er langzamerhand een einde aan de jacht op eenzame verkenningsvliegtuigen, die zo onopvallend mogelijk hun thuisbasis trachtten te bereiken. Toevallige overwinningen werden een zeldzaamheid. Op In 7 mei schoot hij een observatieballon in brand en op 7 juni wist hij een Duitse tweezitter neer te halen. Nadat hij in begin juli van verlof was teruggekeerd schoot hij op de 12e en de 13e van die maand opnieuw vijandelijke toestellen neer. Hij werd beloond met een militaire onderscheiding; werd bevorderd tot kapitein-vlieger en hij kreeg het commando over een gevechtsgroep.

Langzaam aan begon Mannock's ster steeds meer te rijzen. Hij maakte veel vlieguren en nam deel aan gevaarlijke missies waarbij hij inviel voor collega-vliegers. Zijn toewijding leek grenzeloos en het aantal overwinningen in luchtgevechten stond in oktober al op 17.


In december ontving zijn eskader nieuwe toestellen, van het type Royal Aircraft Factory S.E. 5a.(foto 3). Deze toestellen hadden een topsnelheid van 212 km/u en hadden een klimvermogen waarmee ze binnen zes minuten op 2000 meter konden komen. De toestellen waren eenvoudig van opzet, robuust, boden een goed uitzicht vanuit de cockpit en hadden vaste mitrailleurs met een synchronisatiesysteem van Constantinesco en een optisch Aldis-vizier. Geen wonder, dat Edward Mannock in januari 1918 al 23 bevestigde overwinningen op zijn naam had.


Zoals de andere luchthelden uit de Eerste Wereldoorlog had Mannock ook zijn ideeën over gevechtstactieken in de lucht. Hij voerde een nieuwe tactiek in door de eenheid op te delen in een hoofdmacht en een ondersteuningsgroep. Als de hoofdmacht in gevecht is met de vijand, duikt de ondersteuningsgroep vanaf grotere hoogte omlaag om de hoofdmacht bij te staan. Met deze tactiek werd meteen na invoering succes geboekt. Binnen de eerste drie maanden van 1918 schoot Mannock maar liefst 36 vijandelijke toestellen neer. Hij ontving een hoge onderscheiding en werd voorgedragen ter benoeming van luitenant-kolonel. In juni 1918 werd hij commandant van 85 Squadron. Met dit squadron bracht hij zijn totaalscore op 73 overwinningen.


Behalve een uitstekend jachtvlieger was Mannock ook een uitstekende commandant en instructeur. Hij hechtte groot belang aan de goede training van alle vliegers. Veel missies vloog hij met jonge, onervaren piloten voor wie hij in de lucht gunstige aanvalsposities creëerde, terwijl hij in de ondersteuningsgroep op de achtergrond bleef. Mannock werd dan ook snel geliefd bij zijn mannen en ook bij andere eenheden.


Op 26 juli 1918 komt er een einde aan het leven van deze Britse luchtheld. Vanaf de grond wordt hij getroffen door Duits vuur; zijn brandstoftank wordt geraakt en zijn toestel crasht. Mannock wordt in eerste instantie door de Duitsers begraven, maar bij latere gevechten verdwijnt het graf. Na recent onderzoek zijn er sterke vermoedens, dat Mannock is begraven op Laventie British Military Cemetery. Op de grafsteen is slechts te lezen: "A British Airman".

Bijna een jaar later na zijn dood, op 18 juli 1919, werd hem postuum het Victoria Cross, de hoogste militaire onderscheiding, die Engeland kent, toegekend.


<-- Vorige