Nieuwe pagina 1
Nieuwe pagina 1
Nieuwe pagina 1 advertentie Vliegend Museum Seppe Brussels Air Museum justairborne.com aerospacefacts.com tigerformation Stampe

Hoogvliegers in de luchtvaart
2015-11-09 / Ton Bakels

Edward "Mick" Mannock (foto 1) werd op 24 mei 1887 in Ballincollig, County Cork, in Ierland geboren als zoon van een onderofficier van de cavalerie. Op de zeer jeugdige leeftijd van 12 jaar ging hij al aan het werk. Zo maakte hij scheerzeep aan in een kapperszaak, hielp hij bij het aanleggen van telefoonkabels en was hij winkelverkoper.

Uitgeput door het harde werken en de armoede vertrok hij in januari 1914 naar Turkije. Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, keerde hij terug naar Engeland. In Engeland werd hij eerst verpleger in een militair hospitaal. Later wist hij een functie te bemachtigen bij de genie, en wel bij een onderdeel, dat bommen onschadelijk maakte.


In die tijd kreeg hij belangstelling voor vliegen. Luitenant Albert Ball, de meest succesvolle Engelse jachtvlieger van dat moment, werd zijn idool. De interesse voor de vliegerij bracht hem ertoe overplaatsing naar de luchtmacht aan te vragen. Dit was niet zo gemakkelijk, omdat hij als gevolg van een besmetting aan zijn linkeroog vrijwel blind was. Toch lukte het hem om bij de luchtmacht te komen en op 28 november 1917 kreeg hij na een intensieve basistraining op Hendon zijn brevet. Daarna ging hij naar een opleidingseenheid in Frankrijk om zich te bekwamen in de tactiek van het luchtgevecht.


Op 1 april 1917 maakte hij als vlieger van het 40 squadron van het RFC (Royal Flying Corps, de voorloper van de in 1918 opgerichte RAF) zijn eerste operationele vlucht. Hij vloog een Nieuport 17 Scout (foto 2), een toestel met uitstekende aerodynamische eigenschappen, dat steeds werd verbeterd door experimenten met koelsystemen voor de motor en de bewapening. Een werkwijze, die door Mannock "kerstboomtechniek" werd genoemd. Voor een jachtvlieger was hij met zijn 30 jaar niet jong. In 1917 kwam er langzamerhand een einde aan de jacht op eenzame verkenningsvliegtuigen, die zo onopvallend mogelijk hun thuisbasis trachtten te bereiken.


Toevallige overwinningen werden een zeldzaamheid. Toch boekte Mannock een paar successen. Op 7 mei schoot hij een observatieballon in brand en een maand later wist hij een Duitse Albatros D.III neer te halen. Dit alles betekende een keerpunt in zijn carrière. In juli boekte hij nog twee overwinningen. Deze keer waren Duitse Albatros D.V toestellen het slachtoffer en hij werd bevorderd tot kapitein-vlieger. Mannock maakte in die tijd veel vlieguren en nam deel aan gevaarlijke missies, waarbij hij vaak inviel voor collega-vliegers. Zijn toewijding leek grenzeloos. Dit resulteerde in 17 luchtoverwinningen die hij op zijn naam kon schrijven.


In december 1917 kreeg zijn eskader nieuwe toestellen van het type Royal Aircraft Factory SE 5a. (foto 3) Het vliegtuig had een topsnelheid van 212 km/u en een klimvermogen waarmee het binnen zes minuten op 2000 meter kwam. De robuuste toestellen boden een goed uitzicht vanuit de cockpit, hadden vaste mitrailleurs met een synchronisatiesysteem van Constantinesco en een optisch Aldis-vizier. Geen wonder dat Mannock met deze vliegtuigen in januari 1918 al 23 overwinningen op zijn naam had.

Op 31 maart wordt hij bevelvoerder van 74 squadron in de rang van majoor. Als bevelvoerder introduceert hij een nieuwe gevechtstactiek. Deze tactiek houdt in, dat de gevechtseenheid wordt opgedeeld in een hoofdmacht en een ondersteuningsgroep. Als de hoofdmacht in gevecht is met de vijand, duikt de ondersteuningsgroep vanaf grotere hoogte omlaag om de hoofdmacht bij te staan.

Met deze tactiek werd meteen na de invoering succes geboekt. Binnen de eerste drie maanden van 1918 schoot Mannock maar liefst 36 vijandelijke toestellen neer. Hij ontving hoge militaire onderscheidingen en hij werd voorgedragen om benoemd te worden tot luitenant-kolonel. In juli 1918 werd hij commandant van 85 squadron. Uiteindelijk schreef hij 73 luchtoverwinningen op zijn naam.


Behalve een gedreven gevechtspiloot en een gerespecteerd commandant, was Mannock ook een uitstekende instructeur. Hij hechtte een groot belang aan een goede training van alle vliegers. Veel missies vloog hij met jonge, onervaren piloten voor wie hij in de lucht gunstige aanvalsposities schiep, terwijl hij zelf in de ondersteuningsgroep op de achtergrond bleef. Dit maakte hem geliefd bij zijn mannen en ook bij andere eenheden. Uit erkentelijkheid voor zijn bewezen diensten en de durf die hij tijdens luchtgevechten toonde, werd hij vele malen onderscheiden.


Edward Mannock overleed op 26 juli 1918 toen hij tijdens een demonstratie zijn toestel niet uit een duikvlucht wist op te trekken. Op 18 juli 1919, bijna een jaar na zijn dood, werd hem postuum het Victoria Cross verleend; de hoogste militaire onderscheiding die Engeland kent. Als eerbetoon aan één van de grootste piloten uit de Eerste Wereldoorlog hangt er een plaquette in de kathedraal van Canterbury en een Vickers VC-10 van RAF 101 squadron, reg. XV-103, (foto 4) droeg ook de naam "Edward Mannock".


<-- Vorige