Nieuwe pagina 1
Nieuwe pagina 1
Nieuwe pagina 1 advertentie Vliegend Museum Seppe Brussels Air Museum nederlandstransportmuseum.nl aerospacefacts.com tigerformation Stampe

Bedrijf in Beeld: PocketFMS
2010-07-31 / Anton van Rijsbergen

Avianet.eu start met dit artikel een nieuwe serie, "Bedrijf in Beeld", waarbij regelmatig bedrijven en organisaties die in de luchtvaart en ruimtevaart actief zijn, onder de loep genomen worden. De spits wordt afgebeten door:

PocketFMS

Wie of wat is "PocketFMS"? Welnu, dit is zowel de naam van een stichting, voluit: "The PocketFMS Foundation", als van het eerste, en tot op heden enige, product van deze stichting, "PocketFMS". Zeer kort samengevat: PocketFMS is een stuk software waarop vliegers hun vluchtvoorbereiding en vluchtplanning kunnen doen en die in de cockpit een 'moving map display' toont.

FMS is in de luchtvaart de afkorting voor het 'Flight Management System'; een geïntegreerde serie van functies voor de vluchtvoorbereiding en vluchtuitvoering.

Geschiedenis
PocketFMS is ontstaan als hobby van de twee oprichters, Rob Weijers en Marcel Knol. Beide heren ontmoetten elkaar in 2003, toen Rob een GPS-ontvanger en een Pocket PC aan elkaar koppelde, als hulpmiddel bij zijn CPL-opleiding. (CPL is Commercial Pilot's License) Marcel bood toen aan de documentatie te ontwikkelen, een website ter ondersteuning te bouwen, en de software te testen. In juli 2005 werd de stichting opgericht, in maart 2007 zegden beide oprichters hun baan op en gingen hun boterham verdienen met PocketFMS. Vóór die tijd was PocketFMS zogenaamde 'donationware' (gebruikers konden een donatie doen ter ondersteuning van het initiatief), vanaf die tijd kan men het programma alleen maar gebruiken met een betaalde licentie. PocketFMS is gevestigd in het voormalige kantoor van VINK (Vliegen Is 'N Kunst), in één van de hangaars van Wings over Holland, op vliegveld Lelystad.

Marktpositie
Tijdens een gesprek met Marcel Knol over de keuze voor een stichting, in plaats van (bijvoorbeeld) een firma of vennootschap, kwam naar voren dat dit uit 'rebellie' is gedaan, om aan te tonen dat dit soort producten/diensten ook professioneel gemaakt kunnen worden zonder dat daar een torenhoge prijs aan vast zit. Indicatie: voor een jaarabonnement van softwaregebruik en data-updates betaal je bij PocketFMS 150 Euro, bij een concurrent als Jeppesen loopt de prijs al snel op tot meer dan 1000 Euro.

Echter, uit bovenstaande mag niet zomaar afgeleid worden dat PocketFMS conculega's zoals Jeppesen frontale concurrentie aan wil doen. PocketFMS richt zich op de vliegers die een PPL (Private Pilot License) of een RPL (Recreational Pilot License) hebben, en op VFR-vluchten (zichtvliegen). Het gaat hier dus met name om piloten die met 'sportvliegtuigen' en Micro Light Aircraft vliegen. De vliegers in de professionele luchtvaart hebben de beschikking over zeer geavanceerde vluchtplanningsoftware, én de beschikking over alle Jeppesen informatie etc., waar je maar van kunt dromen, inclusief alle informatie benodigd voor IFR-vliegen (blindvliegen). Anders geformuleerd: voor de gemiddelde gebruiker van PocketFMS gaat het niet om een keuze tussen 'Jeppesen' óf PocketFMS, maar tussen PocketFMS óf niets.

Organisatie
De informatie met betrekking tot vliegkaarten in PocketFMS wordt zelf door PocketFMS samengesteld. De geografische basisgegevens (plaatsen, rivieren, etc.) worden ingekocht, alle specifieke luchtvaartinformatie wordt door Marcel en Rob in de kaarten gecodeerd. Aangezien ze natuurlijk niet in staat zijn om met zijn tweetjes de gehele wereld bij te houden, krijgen ze (nieuwe) informatie aangereikt door ongeveer 30 vrijwilligers, verspreid over de wereld. Daarnaast hebben ze de beschikking over +/- 10 beta-testers. Doordat rond-de-klok verbeteringen en wijzigingen doorgevoerd worden aan de data, wordt iedere 2 uur(!) een verbeterde versie gepubliceerd. De meeste andere dataleveranciers doen dit op basis van een 14- of 28-daagse cyclus.

Dit kan echter vragen oproepen over de integriteit en legaliteit van de verstrekte gegevens. Strikt gesproken mag vluchtvoorbereiding en vluchtuitvoering alleen gedaan worden met 'approved data', die geleverd wordt door de luchtvaartautoriteiten van een bepaald land. De realiteit van van alle dag is echter anders... De meeste vliegers in de professionele luchtvaart maken gebruik van 'Jeppesen', terwijl ze juridisch gesproken toch de IFR- en VFR-gids van Nederland zouden moeten gebruiken in het Nederlandse luchtruim... Puur technisch gezien zijn ook de 'Jeppesen' en consorten vaak "non-approved". Overigens moeten gebruikers van PocketFMS iedere keer bij het opstarten van het programma (via een dialoogvenster) accepteren dat de geboden informatie "onofficieel" is.

Fly-In
Ieder jaar wordt er dóór en vóór de gebruikers van PocketFMS een Fly-In georganiseerd. Dit jaar in Zweden, op het vliegveld van Höganäs, vorig jaar op het Waalse vliegveld van Cerfontaine. Er wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om ervaringen uit te wisselen, Marcel en Rob tonen de nieuwste ontwikkelingen en luisteren naar de wensen van de gebruikers. Naar verluid komt de inwendige mens trouwens niets te kort aldaar...

Toekomst
PocketFMS heeft (uiteraard) als eerste prioriteit de huidige gang van zaken te continueren en te optimaliseren. Het geschikt maken van de software voor andere platforms staat op de uitbreidingen van de korte en middellange termijn (o.a. iPhone, Nokia en Android zijn gepland). Mede afhankelijk van de ontwikkelingen wordt gestreefd naar integratie met NOTAM 2.0 wanneer het beschikbaar komt, maar de implementatie hangt af van de precieze techniek die bij NOTAM 2.0 gebruikt gaat worden.

Een andere mogelijkheid is om aan andere bedrijven/organisaties alleen de data te leveren; zij kunnen deze data dan gebruiken binnen hun eigen applicaties. Verder wordt gekeken naar mogelijkheden om producten en diensten aan te bieden met betrekking tot vliegveiligheid in de ruimste zin van het woord. Hierbij wordt onder meer gedacht aan seminars, maar definitief is er nog niets.

Gebruik
Allemaal heel leuk, zult u als lezer denken, maar wát kán het nu, en wát heb ik ervoor nodig?

Om met de laatste vraag te beginnen, nodig zijn een desktop- of laptopcomputer. Een 'mobile device', dat meegaat tijdens de vlucht is optioneel (maar wél erg handig:-). De desk/laptop moet een recent Windows OS hebben, als 'mobile device' kunnen (bepaalde!) PDA's, mobiele telefoons en autonavigatiesystemen dienst doen. Voor méér, en up-to-date informatie hierover, zie de website van PocketFMS.

En, wat kan het nu?
Welnu, met PocketFMS kun je een vluchtplan maken, en hierin vrijwel alle facetten van het vliegen integreren. Geef een startpositie op (álle bekende vliegvelden staan al in de database), geef een eindpositie op, en geef aan wat je wél, en niét wilt. Je kunt bijvoorbeeld selecteren dat je:
- via bepaalde locaties wilt vliegen
- alleen in luchtruimklasses E, F en G wilt vliegen
- minimaal 1000 voet onder de wolkenbasis wilt vliegen (PocketFMS haalt de meteorologische rapporten van het internet op, en integreert deze met het vliegplan).
De enige vluchtgegevens die PocketFMS NIET kan opvragen en verwerken zijn de zgn. NOTAMs (Notice To AirMen; ad hoc berichten m.b.t. vliegoperaties). Het huidige systeem van NOTAMs stamt nog uit het tijdperk van de telex (weet u nog;-) en door het gebrek aan standaardisatie zijn deze berichten niet zomaar door een computer te verwerken.

In PocketFMS staan de technische gegevens en prestaties van vele vliegtuigtypes; het programma calculeert koers, heading, grondsnelheid, vliegtuig en brandstofverbruik. Het programma kan ook het startgewicht en de zwaartepuntsligging bepalen, de zgn. Weight & Balance. De gegevens van een vliegtuigtype dat niet in PocktFMS staat, kunnen overigens door de gebruiker zelf ingevoerd worden.

Aan de hand van de verstrekte gegevens gaat PocketFMS een route uitrekenen, en laat een lijst zijn met alle 'legs' van deze route. Bij iedere leg wordt onder andere afzonderlijk gespecificeerd:
- track
- heading
- grondsnelheid
- vliegtijd
- brandstofverbruik
- luchtruimklasse.

Bovenstaande zal normaliter op een desktop of laptop gedaan worden, daarna wordt het vluchtplan naar een 'mobile device' overgezet, dat meegenomen wordt tijdens de vlucht. Alles wat op de desktop of laptop gedaan kan worden, kan ook op het 'mobile device'; er kan dus in de lucht een route gewijzigd worden, actueel weer opgevraagd worden etc. De belangrijkste functie van het 'mobile device' is echter die van 'moving map', aangestuurd door de satellietnavigatie. De Amerikaanse avionica-fabrikant MGL heeft als eerste haar producten compatibel gemaakt met PocketFMS, waardoor vluchtplannen nu geéxporteerd kunnen worden naar een geïntegreerde 'glass cockpit'. Recentelijk heeft ook het gerenomeerde Becker Avionics uit Duitsland een samenwerkingsovereenkomst met PocketFMS gesloten.

Vermeldenswaardige aspecten van PocketFMS zijn:
- De gebruikersinterface kan helemaal aangepast worden aan individuele wensen. Luchtruimindeling, obstakels, weer, etc. kunnen allemaal op de 'map' in- of uitgeschakeld worden, gebruikers kunnen zelf kleuren toekennen aan bijvoorbeeld bepaalde luchtruimklasses, enzovoort.
- De 'moving map' laat naar keuze dié vliegvelden zien op de kaart, waarop het ingestelde vliegtuigtype kan starten en landen.
- De mogelijkheid van het vastleggen van een gevlogen route (breadcrumbs); al enige malen hebben vliegers aan de hand hiervan een beschuldiging van (illegaal) laag vliegen kunnen ontkrachten. Ook bij ongevallenonderzoek is deze mogelijkheid al nuttig gebleken.
- PocketFMS kan gekoppeld worden aan ZAON en FLARM 'Collision Avoidance Systems', (apparatuur die botsingen tussen vliegtuigen onderling in de lucht moet voorkomen) waardoor vliegers de locatie van andere vliegtuigen op de 'moving map' kunnen zien.

Flight Simulator
PocketFMS kan (via een plug-in) gekoppeld worden aan zowel Microsoft Flight Simulator, als X-Plane. De simulator genereert een GPS-positie, die vervolgens door PocketFMS gebruikt wordt om (bijvoorbeeld) de Moving Map functie aan te sturen. Voor vliegers een leuke oefening, voor fanatieke flight-simmers een verdieping en uitdaging.

Voor een uitgebreide overzicht van wát PocketFMS allemaal vermag, verwijzen we de lezer naar de website van PocketFMS, de link is onderaan dit artikel vermeld.



afbeelding 1: de moving map display
afbeelding 2: invoeren van de 'Weight & Balance'
afbeelding 3: het is mogelijk om allerlei parameters van verschillende soorten vliegvelden in te stellen mbt baanlengte, wolkenbasis, etc.
afbeelding 4: een nadering naar een landingsbaan kan ook gevisualiseerd worden.